گروه کارشناسی طرح ساماندهی گردشگری نجومی و احداث شبکه ای از رصدگاهها در کشور طی بهمن ماه سال 87 به دعوت ستاره شناسان آماتور سیستان و بلوچستان، بویژه منجمان آماتور فعال و خستگی ناپذیر گروه مهبانگ، و با هماهنگی و حمایت نهادها و دستگاههای مسئول در استان از جمله استانداری، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و ... به استان سیستان و بلوچستان سفر کرد .

گروه کارشناسی طرح رصدگاهها متشکل از آقایان صفاریان پور و پورحسینی و خانم نازنین حیدری، صبح روز چهارشنبه 2/11/87 تهران را به مقصد چابهار ترک کرد. آقای پوریا ناظمی نیز در میانه روز پنجشنبه 3/11/87 به گروه ملحق شدند.                                                                                            

در چابهار اعضای گروه مهبانگ، طبق معمول همیشه، با آمادگی کامل منتظر ما بودند. یکی از اتفاقات خوبی که ما در این سفر شاهد انجام آن بودیم، تشکیل گروهی تحت عنوان انجمن ستاره شناسان آماتور جنوب شرق ایران در چابهار با حمایت و استفاده از تجربیات با ارزش گروه مهبانگ بود.گروه پس از استقرار وسایل در میهمانسرا و جلسه هماهنگی طی صرف نهار، عازم بازدید از نخستین سایت در نظر گرفته برای ساخت رصدگاهی در جنوبی ترین نقطه ایران، شد. لازم به ذکر است طرح "ساماندهی گردشگری نجومی و احداث شبکه ای از رصدگاهها در کشور" تاکید ویژه ای بر لزوم ساخت رصدگاهی در چابهار دارد زیرا:                                                                       

1-   با توجه به قرار گرفتن چابهار در پایینترین عرض جغرافیایی سرزمین ایران، امکان رصد حداقل 15 عدد از صورتهای فلکی نیمکره جنوبی در این منطقه وجود دارد و این یعنی وجود جاذبه ای غیر قابل تردید برای توسعه گردشگری نجومی در مجدوده چابهار. همگی ما بارها عزیزانی را که به ندرت امکان دیدارشان فراهم است به ستاره سهیل تشبیه کرده ایم. در چابهار ستاره سهیل در ارتفاع بالا، حدود 40 درجه از سطح افق، قابل رویت بود. پس لطفا اگر پس از ساخت این رصدگاه عازم چابهار شدید، هرگز از ضرب المثل "شبیه ستاره سهیل شدی" استفاده نکنید!                                                                                      

 -2وجود جاذبه های مکمل طبیعی نظیر جاذبه های ژئوتوریسمی و ... و سایتهای معروفی همچون کوههای مینیاتوری، گل فشانها و ... و البته مردمی خوب و میهمان نواز، چابهار را به نقطه ای دیدنی برای طبیعت گردها، از جمله گردشگران نجومی تبدیل نموده.                                                   

3-  چابهار با وجود دوری راه نسبت به مرکز کشور و واقع شدن در منطقه ای بکر، از زیرساختهای نسبتا خوبی برای توسعه برخوردار است. این منطقه با وجود ظرفیتهای بالای خود، قطعا آینده ای درخشان پیش رو خواهد داشت و در این آینده درخشان، نقش گردشگری، بخصوص بسیاری از زمینه های طبیعت گردی از جمله گردشگری نجومی، ژئوتوریسم و ... پررنگ خواهد بود.                                                               

4- استان پهناور سیستان و بلوچستان، از جمله چابهار، با دارا بودن گروههای نجومی بسیار فعال، از شرط اصلی طرح "ساماندهی گردشگری نجومی و احداث شبکه ای از رصدگاهها در کشور" برای توسعه گردشگری نجومی در یک منطقه، یعنی وجود گروههای نجومی فعال و توانمند که امکان و ظرفیت مدیریت و بهره برداری از فرصتهای توسعه گردشگری نجومی را در منطقه خود داشته باشند، برخوردار است.                                        

با توجه به تفاسیر فوق، گروه طرح رصدگاهها، انتظار سفری پرکار و پربار را داشت و همینطور هم شد.

طی نخستین ساعات ورود گروه به چابهار و پس از برگزاری جلسه اولیه هماهنگی با دوستان در چابهار، عازم بازدید از نخسیتن سایت پیشنهادی شدیم، جایی در فاصله حدود 70 کیلومتری شرق چابهار در نزدیکی جاده و فاصله حدود 5 کیلومتری دریا.                                                           

گروه طرح رصدگاهها در نخستین گام به علت نزدیکی به دریا و دشواری مدیریت آلودگی نوری این منطقه، با این سایت مخالفت نمود، اما در نهایت با توجه به بررسی های صورت گرفته در ادامه سفر و اقدامات خوب و موثر مسئولین در استان از جمله سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و بخصوص معاونت سرمایه گذاری این سازمان و نیز فرماندار محترم چابهار که با حضور گرم خود در کلیه جلسات و حمایت قاطع خود از این طرح ملی از عزم موجود در منطقه چابهار برای توسعه گردشگری نجومی خبر دادند، گروه کارشناسی طرح رصدگاهها با انتخاب مکان مذکور به عنوان مرکز اقامت و احداث کمپ اصلی گردشگری نجومی در منطقه چابهار و در نظر گرفتن شبکه ای از سایتهای مکمل در نقاط دیگر، بخصوص در فاصله زیادتر از دریا برای انجام  رصدهای تخصصی و عکاسی از آسمان موافقت نمود.                                                   

حاضرین در سفر پس از بازگشت از بازدید نخستین سایت، در جلسه ای طولانی تا نخستین ساعت بامداد پنجشنبه 3/11/87  به بررسی نقاط قوت و ضعف این مکان و بررسی  گزینه های دیگر انتخاب رصدگاه چابهار پرداختند و با مشخص گزینه های دیگر، گروه طرح رصدگاهها حدود ساعت 03:30 و پس از حدود یک ساعت و نیم استراحت، عازم بازدید از دومین سایت شد.                                                              

صحبت دوستان ما در چابهار درست بود که راه دسترسی به دومین سایت مدنظر ما که نقطه ای بود در میان کوههای مینیاتوری و در فاصله ای دورتر از دریا، با توجه به سیلابها و ساختار زمین شناسی منطقه، عملا غیر قابل استفاده است. در حقیقت بیشتر نقاط موجود در میان جاذبه های ژئوتوریسمی منطقه چابهار، به همان علتی که این نقاط را از نظر ساختارها و شکل زمین برای طبیعت گردها جذاب می کند، یعنی تاثیر عامل فرسایش، دست کم در حال حاضر دارای راه دسترسی مطمئنی در حدی که بتوان در آنها اقدام به ساخت یک سایت گردشگری با هزینه و امکاناتی قابل توجه نمود، نیستند، اما قطعا می توان پس از احداث کمپ اصلی در جایی مطمئن، با تامین امکانات لازم برای عملیات صحرایی و با در نظر گرفتن ملاحظات سفرهای اکوتوریستی نظیر اهمیت حفظ سیمای طبیعی مناطق و مدیریت رفتار گردشگران در نقاط بکر طبیعی و ... ، از این نقاط به عنوان جاذبه های مکمل برای سایت اصلی و به منظور انجام رصدهای تخصصی و عکاسی از آسمان شب استفاده نمود.

گروه پس از بازگشت از دومین سایت، پس از استراحت کوتاهی به منظور صرف صبحانه، عازم جلسه شورای اداری چابهار در محل فرمانداری این شهرستان شد. در این جلسه، آقای باطنی فرماندار محترم چابهار به صراحت از عزم موجود در این شهرستان برای راه اندازی سایت گردشگری نجومی چابهار طی سال جهانی نجوم خبر دادند.سپس اعضای گروه نجوم مهبانگ، انجمن منجمان جنوب شرق ایران و گروه کارشناسی طرح رصدگاهها به توضیح زمینه ها و راههای توسعه گردشگری نجومی در منطقه پرداختند.در ادامه دیگر اعضای حاضر در جلسه، از جمله نمایندگان شورای شهر چابهار، آموزش و پرورش شهرستان، دانشکده دریانوردی و دانشگاه آزاد چابهار ضمن اعلام آمادگی مجموعه های تابع خود، به بررسی زمینه توسعه گردشگری نجومی در منطقه پرداختند.

در نهایت فرماندار محترم چابهار، پس از جمع بندی موضوع، رسما آغاز طرح ساخت سایت گردشگری نجومی چابهار را اعلام نمودند.گروه طرح رصدگاهها، پس این جلسه، بلافاصله عازم سومین سایت، روستایی به نام کمبل بالا در فاصله حدود 40 کیلومتری شمال شرق چابهار. در برخورد اول همه چیز مناسب به نظر می رسید، اما قضاوت نهایی نیاز به بررسی بیشتر داشت که به علت ضیق وقت، به پس از همایش ستاره شناسی که طی بعد از ظهر دومین روز سفر در چابهار برگزار شد، موکول گردید.با بازگشت سریع گروه کارشناسی طرح رصدگاهها از روستای کمبل بالا، این گروه در همایش ستاره شناسی آماتور در چابهار که با حضور فرماندار محترم چابهار و جمعی از مقامات محلی و علاقمندان به ستاره شناسی آماتور برگزار شد، شرکت نمودند.

در این همایش ابتدا آقای مهندس باطنی، فرماندار محترم چابهار و بعد سرکار خانم انتخابی، دبیر انجمن منجمان جنوب شرق ایران سخنرانی نمودند. سپس نوبت رسید به آقای ناظمی که طی سخنانی به بررسی دنیای زیبای نجوم پرداختند و بعد آقای صفاریان پور که طی صحبتهای خود، زمینه ها و ابعاد سال جهانی نجوم را بررسی نمودند و در نهایت میز گرد سه نفره کارشناسان طرح رصدگاهها و جمع بندی مطلب.گروه پس از این سمینار و این بار با حضور اعضای انجمن منجمان جنوب شرق ایران و میزبانی و همراهی خوب اعضای گروه مهبانگ، برای رصد شبانه عازم منطقه کمبل بالا شد.پس از حدود 2 ساعت رصد ستارگان در مناطق مجاور روستای کمبل بالا، شرکت کنندگان در سفر، به چابهار بازگشتند و به بهانه صرف شام، ساعاتی را به شنیدن حرف های اعضای انجمن منجمان جنوب شرق ایران و در میان گذاشتن برخی تجربیات با این گروه  ستاره شناسی جوان و رو به رشد گذراندند.صبح روز سوم سفر از دوستانمان در چابهار خداحافظی کرده و به اتفاق خانمها سرگلزایی و شیخ، عازم زاهدان شدیم.بعد از ظهر روز سوم به همراه دوستانمان در گروه مهبانگ، عازم محدوده تفتان شدیم و به بررسی شواهد برخورد شهاب سنگی در منطقه پرداختیم و بعد بازگشت به دفتر گروه مهبانگ در زاهدان و  جمع بندی مطالب.طی روز چهارم ابتدا عازم جلسه با فرماندار محترم زاهدان و مدیر محترم سازمان ملی جوانان سیستان و بلوچستان شدیم. به جرات می توان گفت که برگزاری دومین رقابت صوفی ایران در  استان سیستان و بلوچستان با همت بلند این دو بزرگوار مسیر شد و طبعا نقش ایشان در طرح رصدگاهها که در پی برگزاری دومین رقابت صوفی در سیستان و بلوچستان افسانه ای فعال شد، غیر قابل تردید است.                                   

در ادامه گروه عازم جلسه با سرکار خانم زنگنه، معاون محترم سرمایه گذاری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان سیستان و بلوچستان شد. در این جلسه و با حضور کارشناس دفتر معاونت سرمایه گذاری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان سیستان و بلوچستان به دقت ابعاد طرح ساخت سایت ویژه گردشگری نجومی کوههای مینیاتوری بررسی شد و در نهایت مقرر گردید با توجه به جذابیت طرح تهیه شده در این خصوص توسط سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان سیستان و بلوچستان، نقش این طرح در توسعه گردشگری در منطقه و توجه به فعالیتهای مکمل طبیعت گردی از جمله ژئوتوریسم و ... در منطقه مورد نظر، اجرای طرح مذکور پس از حصول اطمینان از مدیریت آلودگی نوری منطقه و با اندیشیدن تدابیر لازم به منظور کاهش رطوبت دریا بر ادوات اپتیکی سایت مورد نظر، به عنوان کمپ مرکزی توسعه گردشگری نجومی در منطقه چابهار در دستور کار قرار گرفته و حداکثر تا هفته نجوم سال 88 و به عنوان رویدادی مهم طی این هفته، پس از استقرار نخستین امکانات و تاسیسات اولیه، شاهد آغاز فعالیت فاز اول آن باشیم.

گزارش تصویری

 جلسه شورای اداری چابهار با حضور فرماندار محترم و دیگر مقامات مسئول

 کوههای مینیاتوری

                                   بدون شرح...

                                 تصویری از تفتان زیبا... 

                             حضور در دفتر گروه نجوم مهبانگ

             جلسه با فرماندار محترم زاهدان و رئیس محترم سازمان ملی جوانان استان

         جلسه با معاون محترم سرمایه گذاری سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان

                  خانم سحر سرگلزایی با نیرویی پایان ناپذیر در دومین رقابت صوفی ایران

                                                                   و

       راستی، کارهای ما چه تاثیری در آینده این کودکان دوست داشتنی خواهد داشت؟

منبع : asiac.ir